فقه و اصول را در نزد اعلم شاگردان شيخ اعظم مرتضى انصارى يعنى جناب ميرزا حسن آشتيانى طى كرده ، خود در فقه استدلالى كرسى تدريس داشته است . تنها اثرى كه از آقا على در منقول بدست آورديم ، تعليقه‌اى است بر يكى از رسائل استادش ميرزا حسن آشتيانى در قواعد فقهيه . اين تعليقه نقلى بخش چهارم اين مجلّد را تشكيل مىدهد و با آن آثارى كه به خامهء آقا على به رشتهء تحرير درآمده است به پايان مىرسد . بخش پنجم را به آثارى اختصاص داده‌ايم كه اگر چه متعلق به آقا على است و از افاضات فلسفى او مىباشد اما به قلم شاگردان و علاقه‌مندان وى مكتوب شده است . عنوان اين بخش را تقريرات و مناظرات نهاده‌ايم ، و به لحاظ حجم اندكى بيش از نصف اين مجلّد را در بر مىگيرد . مفصل‌ترين اثر اين مجلد تقريرات المبدء و المعاد ملاصدرا است كه تقرير دروس القاشده توسط آقا على به قلم يكى از شاگردان وى است . دو رسالهء مختصر وحدت وجود و فوائد كه ظاهرا برگرفته از دروس آقا على و به قلم شاگردان وى است را در زمرهء تقريرات وى آورده‌ايم . پايان بخش اين مجموعه متن مختصر مناظره آقا على با كريمخان كرمانى در برخى مباحث فلسفى كلامى است كه خلاصهء آن توسّط يكى از حاضرين يادداشت شده است . در مجموع از چهارده اثر ارائه‌شده در اين مجلد سه اثر عربى ، سه اثر فارسى عربى و هشت اثر فارسى صرف مىباشد . از اين چهارده اثر ، يك رساله در فقه و اصول ، سه اثر ادبى ( البته با مضامين عرفانى و فلسفى ) يعنى اشعار و تقريظ رسالهء ايضاح الادب و مقدمهء شرح اسرار الآيات به چشم مىخورد . ده اثر ديگر كه به لحاظ كمّى اكثر قريب به اتفاق اوراق اين مجموعه را تشكيل مىدهد فلسفى است . اكثرا فلسفى صرف ( تقريرات المبدء و المعاد ، رسالة فى الوجود و الماهية ، بقايا اصول الحكم ) ، يكى فلسفى كلامى ( مناظره ) ، دو اثر فلسفى عرفانى ( رسالهء حقيقت محمديه ، رسالهء وحدت وجود ) و سه اثر در تاريخ فلاسفه است ( رسالهء تاريخ حكما ، رسالهء سرگذشت و تقريظ مفاتيح الغيب ) . لازم به ذكر است كه هيچ‌يك از آثار چهارده‌گانه جلد سوّم در عداد آثار طراز اوّل حكيم مؤسس قرار نمىگيرد . البته اگر متن كامل اصول الحكم فى شرح اثولوجيا يافت مىشد ، ( با توجه به استناد مكرر خود آقا على به آن ) مىتوانستيم آن را استثنايى از اين قاعده به حساب